जर्मनीस्थित प्रविधि स्टार्टअप स्वार्म बायोट्याक्टिक्सले युद्ध, उद्धार तथा निगरानी क्षेत्रमा क्रान्ति ल्याउने उद्देश्यसहित एआई-सुसज्जित जीवित साङ्लोको प्रयोग सुरु गरेको छ। मेडागास्करको ‘हिसिङ साङ्लो’मा अल्ट्रा हल्का ब्याकप्याक जडान गरेर विकसित गरिएको यो प्रविधि हाल विश्वभर चर्चामा छ।
कम्पनीले विकास गरेको उपकरणमा साना क्यामरा, वातावरणीय सेन्सर र तंत्रिका उत्तेजक (न्यूरल स्टीमुलेटर्स) जडान गरिएका छन्, जसले साङ्लोलाई दुर्गम तथा साँघुरा स्थानमा प्रवेश गर्न सक्षम बनाउँछ। यससँगै ग्यास, विकिरण र तापमान पत्ता लगाउने क्षमता पनि यसमा समावेश छ। तंत्रिका उत्तेजकले साङ्लोको स्नायु प्रणालीलाई संकेत पठाएर उसको गतिविधि नियन्त्रण गर्न सक्ने भएकाले, अपरेटरको प्रत्यक्ष नियन्त्रण वा स्वार्म स्तरको समन्वय सम्भव हुन्छ।
यो प्रविधिको विशेषता भनेको साधारण ड्रोन वा मेकानिकल रोबोटहरू पुग्न नसक्ने स्थानमा पनि सहजतापूर्वक काम गर्न सक्ने क्षमता हो। भग्नावशेषभित्र, पर्खालको भित्ताभित्र वा पातलो खाली ठाउँहरूमा पुगेर साङ्लोले प्रत्यक्ष दृश्य र तथ्यांक पठाउन सक्छ, जसले युद्ध क्षेत्र, बन्धक उद्धार वा विपत्ति व्यवस्थापनमा महत्त्वपूर्ण सहयोग पुर्याउँछ।
साङ्लोको प्राकृतिक लचिलोपन, कम ऊर्जा आवश्यकता र उच्च भार वहन क्षमता यसलाई जासूसीका लागि उपयुक्त बनाउँछ। ३ ग्रामसम्मको भार बोकेर कठिन वातावरणमा पनि बाँच्न सक्ने साङ्लोलाई कम भोल्टेजको इम्पल्समार्फत निर्देशन दिन सकिन्छ, जसले यसलाई अर्ध-स्वायत्त बनाउँछ।
स्टार्टअपले सुरक्षा निकाय र अनुसन्धान संस्थाहरूसँग संयुक्त रूपमा क्षेत्र परीक्षण र स्वार्म सञ्चालनका लागि प्रोटोकल विकास गरिरहेको छ। यद्यपि यसको प्राथमिक प्रयोग सैन्य निगरानीमा हो, कम्पनीले भविष्यमा यसलाई प्रकोप राहत, शहरी योजना, अग्नि नियन्त्रण तथा खोज–उद्धार कार्यमा प्रयोग गर्ने सम्भावना देखेको छ।
यो प्रविधिले जीव विज्ञान र कृत्रिम बुद्धिमत्ताको संयोजनमार्फत जासूसी र निगरानी प्रविधिको नयाँ सम्भावना खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
